Nga Milena SELIMI
“Teatri është fjala, është mendimi; ai e ka mbajtur gjallë për shekuj, ku teatri ka mbijetuar përmes filozofisë së veprës,” tha piktori, skenografi dhe profesori Agim Zajmi në një intervistë në vitin 2009. Dhe më tej: “Teatri, edhe me gjëra të thjeshta, bëhet i bukur kur e do. Teatri është shtëpia ime.”
Kampi i largimit të tij u rindez më 3 nëntor 2013 — dhjetë vjet më parë sot — kur ai na la, duke marrë me vete një kujtim që nuk mund ta ndaj nga Artisti, Njeriu, Qytetari.
Miq i ngushtë i babait tim, Skënder Selimi, Zajmi ishte bashkëpunëtor në skenografi dhe dizajn kostumesh, i ngjashëm dhe kontrastues në argumente, pasionant dhe frymëzues. Në shtatëdhjetë vjeç, ai u ngjit në skenë për të realizuar një ëndërr të jetës me baletin “Sheherazade”, në një risjellje spektakolare në Teatrin Kombëtar të Operës dhe Baletit. Duartrokitjet atë natë i bënë të ndjeheshin si në shtëpi.
Si ndërtojmë, ngrisim dhe mbrojmë një shtëpi? Nuk mund t’i bëj këtë pyetje Profesor Gimit, por e di përgjigjen… ai e la të ngulitur në themelet e skenografisë moderne shqiptare, me mbi 300 skenografi. Bashkëpunimi i tij më frytdhënës ishte me regjisorin Pirro Mani, duke prodhuar më shumë se 40 vepra — krijime që liruan skenën nga mbingarkesa e dekoracioneve, që përqafuan konventën, dhe që jetuan dhe vdiqën gjatë performancës.
Për të, “teatri është një art kolektiv. Duhet të jesh 50% regjisor për të mbetur 100% skenograf — dhe anasjelltas.” Ai e dëshmoi këtë sërish në vitin 2009, me “Pamje nga ura”, kur skena e zbrazët filloi të dridhej nën peshën e mendimit, urtësisë dhe shpirtit kërkues të një skenografi 71-vjeçar.
Agim Zajmi ndërtoi “shtëpinë” e tij artistike në skenën e Teatrit Kombëtar të Shqipërisë, duke formësuar njëkohësisht teatro në Prishtinë, Shkup dhe Mal të Zi. Dekan dhe profesor në Akademinë e Arteve në Tiranë, ai ndikoi breza artistësh dhe krijoi mbi 300 skenografi dhe dizajne kostumesh që përcaktuan skenografinë moderne shqiptare.
I nderuar si “Piktor i Popullit” dhe “Artist i Merituar”, Zajmi u kujtua nga bashkëmoshatarët si “Mjeshtër i Teatrit” dhe “një pikë kthese në skenografinë shqiptare.” Përtej skenës, ai ishte piktor peizazhesh, portretesh dhe kompozimesh, duke mbajtur gjithmonë me vete shpirtin e Kosovës, vendlindjes së tij.
Trashëgimia e tij vazhdon të jetojë — ende “në shtëpi” në kujtesën e artit dhe teatrit shqiptar.
Faleminderit, Profesor Zajmi, për kontributin tuaj në skenografi, dizajn kostumesh dhe ekspozita të mbushura me ngjyra dhe ide. Faleminderit që qëndruat pranë babait tim si miq, artistë dhe krijues, pa u ndarë deri në fund.
Tani jeni së bashku në qiell!
Faleminderit, Mjeshtër, për Artin, për Qytetarinë, për Mësimdhënien — faleminderit për gjithçka që na dhatë!
(1936 – 3 Nëntor 2013)
www.pena.al, 2023-11-04
