Ky artikull është botuar fillimisht në Anglisticum Journal (IJLLIS), Vëllimi 4, Numri 9, shtator 2015.
Publikimi i plotë është i disponueshëm në format PDF në adresën: Media.meliti.com
I shkruar nga Erald Bakalli, Rektor i Universitetit të Arteve në Tiranë, Shqipëri, ai paraqet një perspektivë akademike dhe kritike mbi zhvillimin e skenografisë shqiptare dhe vë në pah kontributin e piktorit, skenografit dhe profesorit Agim Zajmi.
Mëso më shume rreth Agim Zajmit ne biografinë e tij.
Në analizën e tij mbi evolucionin e gjuhës skenografike në Shqipëri, Bakalli thekson rëndësinë artistike dhe strukturore të veprës së Agim Zajmit, veçanërisht në produksionin e Teatrit Kombëtar “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”. Ai vëren se zgjidhjet skenografike të Zajmit ishin njëkohësisht monumentale në aspektin vizual dhe funksionale në mbështetjen e lëvizjes shprehëse të aktorëve. Në skenën e dasmës, dekori ishte ndërtuar në dy nivele, duke përforcuar vizualisht tensionin psikologjik dhe simbolik mes dy botëve kundërshtare. Gratë e moshuara, përfshirë figurën qendrore të Nicës, ndodheshin në nivelin e sipërm, ndërsa të ftuarit e dasmës ishin vendosur në nivelin e poshtëm. Gjenerali dhe Prifti, të vendosur në diagonale, krijonin një përballje të fuqishme vizuale. Kjo kompozim hapësinor nxirrte në pah intensitetin emocional dhe hierarkinë simbolike të skenës, duke e bërë skenografinë një komponent aktiv të shprehjes dramatike.
Bakalli shpjegon gjithashtu se skenografia e Zajmit mundësonte ndërtim dhe rindërtim vizual dinamik, duke ruajtur një marrëdhënie funksionale dhe domethënëse me aktorin. Vepra e tij nuk ishte thjesht ilustrative, por konceptuale dhe shprehëse, duke kontribuar drejtpërdrejt në gjuhën teatrale.
Në produksionin “Cuca e Maleve”, vizioni skenografik i Zajmit shprehte një kuptim simbolik të thellë përmes elementeve minimaliste. Në sfondin e ashpër dhe gri të maleve, ai vendosi një ambient të thjeshtë të brendshëm me një dërrasë të zezë ku ishte shkruar shkronja “a”. Ky gjest vizual simbolizonte lindjen e dijes dhe të ndriçimit në zonat e largëta malore, duke e shndërruar një mjedis të ashpër në një deklaratë artistike poetike dhe plot kuptim. Skenografia nuk imitonte realitetin, por kapte thelbin e tij, duke shprehur idenë qendrore përmes konventës artistike.
Sipas Bakallit, skenografia nuk duhet të funksionojë si një element pasiv apo ilustrativ, por si një gjuhë artistike thelbësore. Ajo mishëron mendimin vizual dhe interpretimin konceptual të skenografit, duke kontribuar në unitetin e veprës teatrale. Në këtë kontekst, vepra e Agim Zajmit përfaqëson një kontribut madhor në zhvillimin profesional dhe artistik të skenografisë shqiptare, e dalluar për qartësinë, simbolizmin dhe fuqinë e saj shprehëse.
Referencë
Bakalli, Erald. Aesthetics of Scenography Development. Anglisticum Journal (IJLLIS), Vëllimi 4, Numri 9, shtator 2015. Universiteti i Arteve, Tiranë, Shqipëri.
Për çdo kërkesë në lidhje me veprat e disponueshme të Agim Zajmit, ju lutemi na kontaktoni.
